Lời Cảnh Báo Cuối Cùng Của Warren Buffett: Hãy Là Thợ Săn, Đừng Là Con Mồi!

Nếu có ai đó dễ dàng lấy tiền từ túi bạn bỏ vào túi họ, bạn sẽ gọi họ là gì? Một tên trộm hay kẻ cướp? Nhưng nếu họ làm điều đó mà bạn không hề tức giận, thậm chí còn ngưỡng mộ và vui vẻ cảm ơn họ, thì sao? Hầu hết sẽ gọi người đó là "thần chứng khoán." Và giờ đây, "thần chứng khoán" Warren Buffett không còn cầm cổ phiếu nữa, mà là một khẩu súng bắn tỉa, sẵn sàng nhắm vào con mồi tiếp theo.

Buffett – Người Thợ Săn Với Khẩu Súng Tiền Mặt

Trong thư gửi cổ đông gần đây, lời của Buffett giống như một di chúc, lời nhắn nhủ cuối cùng từ một chiến binh lão luyện. Có lẽ đây là chương cuối trong sự nghiệp của ông, và ông đang chuẩn bị cho một cú đánh lớn. Từ quý 3 năm 2023 đến 2024, thị trường chứng khoán Mỹ tăng 30%, nhưng Buffett chỉ kiếm được 10%. Nhiều nhà đầu tư vượt xa ông, chế nhạo ông là "lão già hết thời." Tôi cũng cười, nhưng không phải vì thế.

Buffett từng vượt trội thị trường hai lần: năm 2000 trước bong bóng dot-com, và năm 2007 trước khủng hoảng tài chính. Bí quyết là gì? Khi bạn đầu tư 100 đô la và kiếm 10%, bạn có 10 đô la lợi nhuận. Nhưng nếu chỉ đầu tư 10 đô la mà vẫn kiếm 10%, bạn chỉ được 1 đô la – 1% tổng vốn. Buffett thắng lớn vì ông bán cổ phiếu như Apple hay Bank of America khi thị trường lên đỉnh, tích trữ hơn 300 tỷ đô la tiền mặt. Ông không còn là nhà đầu tư bình thường, mà là thợ săn với khẩu súng mạnh nhất lịch sử.

Ghi Chép Từ Cuộc Họp Thường Niên Berkshire Hathaway 2025

 

Lời Mở Đầu

Mỗi năm, hàng ngàn người lũ lượt kéo về Omaha để lắng nghe những lời vàng ngọc thấm đẫm trí tuệ, khiêm nhường và hài hước từ Warren Buffett. Cuộc họp thường niên Berkshire Hathaway năm 2025 cũng không phải ngoại lệ. Buffett, giờ đã 94 tuổi, cùng người kế nhiệm Greg Abel, đã chia sẻ những góc nhìn sâu sắc vượt thời gian về đầu tư, kinh doanh, quản trị, cùng những chiêm nghiệm thấm thía về lòng biết ơn, may mắn và di sản. Năm nay, không khí buổi họp mang đậm dấu ấn của một cuộc chuyển giao thế hệ, khi Buffett tuyên bố sẽ từ chức CEO vào cuối năm. Sau tràng pháo tay đứng dậy từ khoảng 40.000 khán giả, ông hóm hỉnh: "Sự cuồng nhiệt từ phản ứng đó có thể hiểu theo hai cách."

Dưới đây là những ghi chép đáng nhớ nhất từ Buffett và Abel trong buổi họp này. Một số ý tưởng được lặp lại, như cái cách mà những chân lý đáng giá thường vẫn thế. Hãy cùng thưởng thức!

Chiến lược huy động vốn của VinFast dưới sự điều hành của CFO Vingroup (2017-nay)

Các phương thức huy động vốn

• Vốn chủ sở hữu từ tập đoàn mẹ và cổ đông chính: Ngay từ khi thành lập, VinFast nhận dòng vốn lớn từ Vingroup và tỷ phú Phạm Nhật Vượng. Vingroup và ông Vượng đã cam kết hỗ trợ tài chính tổng cộng 85.000 tỷ đồng (khoảng 3,5 tỷ USD) cho VinFast đến năm 2026 nhằm giúp hãng đạt điểm hòa vốn (Vingroup và Phạm Nhật Vượng "rót" thêm vốn cho VinFast). Cụ thể, Vingroup cho VinFast vay mới 35.000 tỷ, chuyển 80.000 tỷ dư nợ hiện hữu thành cổ phần ưu đãi, và ông Vượng đóng góp thêm 50.000 tỷ từ tài sản cá nhân (Vingroup và Phạm Nhật Vượng "rót" thêm vốn cho VinFast). Trước đó, vào tháng 4/2023, ông Vượng đã cam kết tài trợ không hoàn lại ~1 tỷ USD và Vingroup hỗ trợ 1,5 tỷ USD (500 triệu USD tài trợ và 1 tỷ USD cho vay) để VinFast mở rộng toàn cầu (VINFAST ENTERS INTO STANDBY EQUITY SUBSCRIPTION AGREEMENT OF UP TO $1.0 BILLION WITH YORKVILLE ADVISORS - VinFast Global Community). Nguồn vốn chủ này giúp VinFast duy trì hoạt động trong giai đoạn đầu lỗ lớn.

Xác định ngành có lợi thế cạnh tranh bền vững (từ cao đến thấp)

Dưới đây là các ngành nghề và doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam có lợi thế cạnh tranh bền vững rõ nét, được sắp xếp theo thứ tự lợi thế (moat) từ cao nhất đến thấp hơn. Mỗi ngành gồm doanh nghiệp tiêu biểu, phân tích lợi thế, cách củng cố lợi thế và rủi ro có thể làm suy giảm lợi thế.

Hạ tầng cảng hàng không – ACV (Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam)

• Doanh nghiệp tiêu biểu: ACV quản lý 22/23 cảng hàng không dân dụng tại Việt Nam, gồm 10 sân bay quốc tế và 12 nội địa (ACV trong hành trình trở thành một trong những thương hiệu tốt nhất thế giới ) (ACV trong hành trình trở thành một trong những thương hiệu tốt nhất thế giới ). Đây là đơn vị độc quyền vận hành hầu hết sân bay, nắm vai trò chủ đạo trong ngành hàng không dân dụng.

• Lợi thế cạnh tranh: ACV có vị thế độc quyền tự nhiên nhờ rào cản gia nhập cực cao (vốn đầu tư lớn, yêu cầu nhà nước). Điều này giúp ACV duy trì biên lợi nhuận vượt trội: năm 2024, biên lợi nhuận gộp trên 61% và lãi ròng trên 52%, phản ánh lợi thế cạnh tranh độc quyền của doanh nghiệp (Lợi nhuận kỷ lục, cổ phiếu hàng không ACV chờ đợi cất cánh). Doanh thu năm 2024 đạt 22.661 tỷ và lãi sau thuế 14.177 tỷ, tăng lần lượt 12,7% và 35,5% so với 2023 (Lợi nhuận kỷ lục, cổ phiếu hàng không ACV chờ đợi cất cánh), dù ngành hàng không vừa trải qua đại dịch. ACV hưởng lợi từ mạng lưới sân bay trải rộng vị trí chiến lược, phục vụ gần 116 triệu lượt khách/năm (trước dịch) (ACV trong hành trình trở thành một trong những thương hiệu tốt nhất thế giới ).

Mô hình tư duy: Cách tốt nhất để đưa ra quyết định thông minh (~100 mô hình được giải thích)

Mô hình tư duy là gì?

Mô hình tư duy là lời giải thích đơn giản về cách thức hoạt động của một sự vật.

Bất kỳ ý tưởng, niềm tin hay khái niệm nào cũng có thể được cô đọng lại thành bản chất của nó. Giống như một bản đồ, các Mô hình tư duy làm nổi bật thông tin chính trong khi bỏ qua các chi tiết không liên quan. Chúng là công cụ để nén sự phức tạp thành các phần dễ quản lý.

Các Mô hình tư duy giúp chúng ta hiểu thế giới. Ví dụ, vận tốc cho thấy cả tốc độ và hướng đều quan trọng. Sự tương hỗ cho thấy cách tích cực và chủ động khiến thế giới làm hầu hết công việc cho bạn. Biên độ an toàn nhắc nhở chúng ta rằng mọi thứ không phải lúc nào cũng diễn ra theo kế hoạch. Thuyết tương đối phơi bày những điểm mù của chúng ta và cho thấy cách một góc nhìn khác có thể tiết lộ thông tin mới. Đây chỉ là một vài ví dụ.

"Nếu bạn muốn trở thành một người tư duy tốt, bạn phải phát triển một trí tuệ có thể vượt qua ranh giới thẩm quyền. Bạn không cần phải biết tất cả. Chỉ cần tiếp thu những ý tưởng lớn nhất từ tất cả các lĩnh vực này. Và điều đó không khó để thực hiện." Charlie Munger

Lợi Thế Cạnh Tranh trong Kinh Doanh và Đầu Tư

1. Khái niệm và tầm quan trọng của lợi thế cạnh tranh

Lợi thế cạnh tranh là những yếu tố đặc biệt giúp một doanh nghiệp vượt trội hơn so với đối thủ, tạo ra giá trị cao hơn hoặc chi phí thấp hơn. Michael Porter định nghĩa rằng “lợi thế cạnh tranh sinh ra chủ yếu từ giá trị mà một công ty tạo ra cho khách hàng vượt quá chi phí để tạo ra giá trị đó” (). Nói cách khác, doanh nghiệp có thể bán được sản phẩm với giá thấp hơn đối thủ cho cùng một lợi ích, hoặc cung cấp những lợi ích độc đáo khiến khách hàng sẵn sàng trả giá cao hơn. Theo Warren Buffett và Charlie Munger – những nhà đầu tư huyền thoại – lợi thế cạnh tranh giống như “chiếc hào kinh tế” (economic moat) bao quanh “tòa lâu đài” doanh nghiệp, bảo vệ nó khỏi sự tấn công của đối thủ (Microsoft Word - Buffett's references to competitive advantages) (Microsoft Word - Buffett's references to competitive advantages). Buffett nhấn mạnh rằng điều quan trọng nhất khi đánh giá một doanh nghiệp là xác định độ rộng và độ bền vững của lợi thế cạnh tranh đó (Microsoft Word - Buffett's references to competitive advantages), bởi doanh nghiệp có “hào kinh tế” bền vững mới có thể mang lại lợi nhuận vượt trội lâu dài cho nhà đầu tư.

Lợi thế cạnh tranh có ý nghĩa sống còn đối với thành công của doanh nghiệp. Một công ty có lợi thế rõ rệt sẽ tạo ra biên lợi nhuận cao hơn, thu hút nhiều khách hàng hơn và xây dựng được lòng trung thành thương hiệu (What is Competitive Advantage?). Ngược lại, nếu thiếu lợi thế, công ty phải chật vật cạnh tranh bằng giá cả hoặc chi tiêu marketing tốn kém để giữ thị phần. Lợi thế cạnh tranh bền vững giúp doanh nghiệp duy trì tăng trưởng và khả năng sinh lời vượt trội, đồng thời dễ dàng tiếp cận vốn với chi phí thấp hơn do được nhà đầu tư và chủ nợ tin tưởng (What is Competitive Advantage?). Nói một cách đơn giản, lợi thế cạnh tranh là nền tảng tạo nên sự khác biệt giữa một doanh nghiệp dẫn đầu và phần còn lại của thị trường.

Năm 2022-2023 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2021 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

Năm 2020 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2019 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2013-2018: Diễn biến thị trường chứng khoán và Vĩ mô

 

Góc nhìn của nhà đầu tư giá trị về các công ty công nghệ, AI

Phần lớn các công ty lớn nhất hiện nay là các công ty công nghệ. Đây là một xu hướng rất có thể sẽ tiếp tục.

AI đã phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc trong thời gian qua và có vẻ như chúng ta đang ở một bước ngoặt tương tự như đầu những năm 2000 về mặt phát triển và ứng dụng AI.

Với tư cách là một nhà đầu tư, mong muốn trở thành một phần của sự tăng trưởng đó là rất lớn. Do đó, chúng ta đã chứng kiến ​​​​sự bùng nổ về giá của các công ty Công nghệ như Nvidia, công ty này đã tăng gần gấp ba lần từ đầu năm đến nay và tăng 230% so với mức thấp vào tháng 10 năm 2022. Vốn hóa thị trường của nó đã vượt qua 1 nghìn tỷ USD và giao dịch ở mức P/E là 222. An toàn phải nói rằng Nividia không hề rẻ.

Điều này đặt ra câu hỏi:

Cơ hội đầu tư vào AI với mức giá hợp lý đã trôi qua?

Năm 2012 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2011 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2010 - Diễn biến thị trường chứng khoán và vĩ mô

 

Năm 2010 - 2011: Thời kỳ lạm phát cao của Việt Nam

Tổng quan về thị trường chứng khoán Việt Nam và vĩ mô 2006 - 2023

 

TÀI CHÍNH HÀNH VI (Bài 2): MỘT SỐ BÀI HỌC CẦN BIẾT - TRƯƠNG MINH HUY

 Con người thường ảo tưởng.

 Sự ảo tưởng của các nhà đầu tư phần lớn liên quan đến việc dự báo tương lai. Nhiều người tin rằng, họ có khả năng dự tốt tương lai nhưng thực tế là ngược lại. Hoặc con người thường có sự tự tin thái quá về khả năng kiểm soát tình hình thực tế.

Nassim Nicholas Tabled giải thích về cái được gọi là “Thiên Nga Đen”. Thiên Nga Đen là một biến cố xảy ra dù được kỳ vọng với xác nhỏ, nhưng hậu quả rất lớn. Sau khi diễn ra, người ta có thể dựng ra hàng trăm lý do để biện hộ nó. Điều này diễn ra ở cấp độ từ nhà đầu tư cá nhân nhỏ lên, cho đến các nhà đầu tư lớn hoặc chuyên gia thị trường. Không có dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư có kinh nghiệm hoặc chuyên gia không bị ảo tưởng.

Ở góc độ doanh nghiệp, thường thì các nhà đầu tư có một cách nhìn khác lạc quan hơn so với thực tế. Lấy ví dụ về chuyện khởi nghiệp kinh doanh ở Mỹ. Chỉ có xác suất 35% các doanh nghiệp nhỏ mới khởi nghiệp còn tồn tại sau 5 năm hoạt động. Nhưng phần lớn các doanh nhân đều cho rằng, thống kê này không đúng với họ. Các

cuộc khảo sát đối với những người khởi nghiệp kinh doanh ở Mỹ cho rằng, 60% người tin rằng, họ sẽ làm tốt hơn số đông. Và có đến 80% người tin rằng, doanh nghiệp của họ có nét độc đáo riêng để đánh bại đối thủ.

Đối với các nhà đầu tư cổ phiếu cũng tương tự. TTCK là nơi mà có đến 95% nhà đầu tư thất bại và chỉ 5% nhà đầu tư chiến thắng, nhưng phần lớn các nhà đầu tư được hỏi hoặc mới tham gia vào thị trường, họ sẽ thuộc về nhóm 5% thành công.

Nhưng kết quả trên thị trường nói chung theo xu hướng tồi tệ. Theo một nghiên cứu của Terry Odearn, đại học Berkeley Carlifornia, trên 10,000 tài khoản của các nhà đầu tư cá nhân trong 7 năm. Có tổng cộng 163,000 giao dịch. Ông nhận thấy một kết quả tồi tệ đáng kinh ngạc. Những cổ phiếu mà nhà đầu tư bán đi thường có khuynh hướng tăng giá tốt hơn so với thứ họ mua vào, trung bình khoảng 3.2%/năm trong nghiên cứu của ông. Điều này là do các nhà đầu tư thường có khuynh hướng chốt lãi các cổ phiếu đang tăng giá và chậm cắt lỗ các cổ phiếu giảm giá.

TÀI CHÍNH HÀNH VI & NHỮNG BÀI HỌC ĐẮT GIÁ CHO NHÀ ĐẦU TƯ (Bài 1): BẢN CHẤT CON NGƯỜI LÀ LƯỜI SUY NGHĨ - TRƯƠNG MINH HUY

 

Có bao giờ bạn tự hỏi hoặc gặp những tình huống như sau:

 

Tại sao chúng ta thường thua lỗ khi đầu tư tài chính, chẳng phải mình rất giỏi sao…CFA, CMT…Bằng này, bằng nọ đủ cả…Quái! hay tại thị trường không hiểu mình hay số mình “đen”?

 

Tại sao tôi lại ngu ngốc bán đi cổ phiếu đang có chút lãi mà tháng sau nó lại tăng giá gần như gấp đôi trong khi lại ngu ngốc ôm mấy cổ phiếu lỗ và tiếp tục tạo “lỗ”? Đáng ra tôi phải bán tống nó đi cho rảnh nợ….

 

Ôi trời ơi, tôi thật ngu ngốc! Tại sao tôi lại tin lời Lê Văn Dũng đi mua cổ phiếu DVD (Dược Viễn Đông) (Thú thực tôi đã rất ấn tượng với cam kết của ông ta về lợi nhuận năm 2010 (“nếu không đạt kế hoạch, tôi sẽ lấy tiền túi bù vào-Lê Văn Dũng”) và mua DVD, điều góp phần rất lớn vào công cuộc “đốt cháy tài khoản” vào năm thảm bại này)…

 

Ồ Không! Thực ra không phải mình tôi…Cả đám dân phân tích sừng sõ bị mắc lừa ấy chứ…Toàn chuyên gia danh tiếng ở mấy CTCK hàng đầu không….Vui rồi, thực ra mình vẫn rất tài giỏi…chỉ là sơ sẩy thôi…Mà sự cố toàn thị trường ấy mà…Cơ bản là mình vẫn “Rất Tuyệt vời” ( Con người sinh ra rất giỏi biện hộ cho sai lầm của mình). …

 

Mới cách đây ít hôm, ngồi nhậu lai rai với mấy ông bạn chứng khoán. Ông nào cũng hí hửng. Đợt sóng rồi tao vô đúng đáy…Rồi khoe một loạt thành tích mã HHS, mã BID, Mã VCB…Cú nào cũng ngon cả…Nói chung, nhậu một hồi trộm nghĩ: “Giỏi thật, sao mình chẳng bằng người ta”….Hình như người ta thống kê sai rồi…Người nào cũng thắng…Sao lại chỉ có 5% nhà đầu tư thắng lợi và đến.95% là thua lỗ…

 

“Thật Tuyệt vời, không thể tin được”…Tôi đã thắng liên tục trong suốt 3 tháng qua…Tôi thật tài giỏi…Tài khoản của tôi về cơ bản đã tăng được…vài chục phần trăm….Phải chơi cú lớn mới được…Tài năng mình không ai có thể sánh kịp! Soros á, Warren Buffet á…Chuyện nhỏ….Vietnam Got Talent là tôi….[Kết quả sau đó: Oh!

Shit!!!! Sao lại cháy cái tài khoản được nhỉ!]

…..và hàng trăm câu chuyện……

Chân dung thị trường qua con mắt tài chính hành vi - Quách Mạnh Hào

 Lời tác giả: Nếu đầu tư chứng khoán là những phép tính toán hợp lý thì có lẽ phần lớn các nhà khoa học đã trở thành những nhà đầu tư giàu có. Sự thú vị của chứng khoán nằm ở tâm lý hành vi và yếu tố này có thể quyết định sự thành bại. Mặc dù tôi có thể viết ra những điều này bằng kiến thức của mình nhưng không có nghĩa tôi giỏi đầu tư hơn các bạn đang đọc bài viết này. Tôi chỉ là một nhà đầu tư bình thường.

Mặc dù biết rằng tâm lý hành vi là quan trọng nhưng nó lại rất khó có thể kiểm soát bởi đó gần như là một đặc tính tự nhiên phân biệt chúng ta với nhau. Thậm chí tôi đã vài lần thử đặt mình vào các tình huống cố tình hành động ngược với những gì là nguyên tắc để xem diễn biến tâm lý thế nào nhằm tìm ra lời giải cho bài toán quản lý tâm lý cảm xúc, nhưng câu trả lời vẫn gần như không có. Bởi vì, thử thì không thể có cảm giác thật.

Nhưng có một điều tôi rất tin là nếu bạn có kiến thức về tài chính hành vi nói riêng và về đầu tư chứng khoán nói chung, bạn sẽ giảm được phần nào rủi ro ra quyết định.